Procedura " Niebieskie karty"

Procedura " Niebieskie karty"

Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 6 września 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1870)

§ 2. 1. Wszczęcie procedury następuje z chwilą wypełnienia formularza „Niebieska Karta – A” w przypadku uzasadnionego podejrzenia stosowania przemocy domowej lub zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy domowej.

§ 5. 1. Jeżeli istnieje podejrzenie stosowania przemocy domowej wobec małoletniego, działania w ramach procedury przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego.

2. Jeżeli istnieje podejrzenie stosowania przemocy domowej wobec pełnoletniej osoby nieporadnej ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny, działania w ramach procedury przeprowadza się w obecności opiekuna prawnego lub faktycznego lub pełnoletniej osoby przez nią wskazanej.

3. Jeżeli istnieje podejrzenie, że osobami stosującymi przemoc domową wobec małoletniego są rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni, działania w ramach procedury przeprowadza się w obecności pełnoletniej osoby najbliższej w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, z późn. zm.2)), zwanej dalej „osobą najbliższą”, lub pełnoletniej osoby wskazanej przez małoletniego.

Zespół Interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy domowej powołuje grupę diagnostyczno-pomocową, w której skład wchodzą: pracownik socjalny i dzielnicowy na teren miejsca zamieszkania osoby doznającej przemocy oraz inni specjaliści wg potrzeb. (Art. 9a. ust. 10, Ustawa  z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej).
 

§ 8. 3. Grupa diagnostyczno-pomocowa, na podstawie informacji zawartych w formularzu „Niebieska Karta – A”, dokonuje diagnozy sytuacji w związku z podejrzeniem stosowania przemocy domowej oraz podejmuje działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej i zatrzymania przemocy domowej albo rozstrzyga o braku zasadności podejmowania działań.

Ustawa  z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej

Art. 9c. 2. Członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup diagnostyczno-pomocowych są obowiązani do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 8. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w zespole interdyscyplinarnym oraz w grupach diagnostyczno-pomocowych.

Art. 9d. 1. Podejmowanie interwencji w środowisku odbywa się na podstawie procedury „Niebieskie Karty” i nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy domowej ani osoby stosującej przemoc domową.

Procedura „Niebieskie Karty” – podstawowe informacje

Wszczęcie procedury Niebieskie Karty nie wymaga zgody osoby podejrzewanej o doznawanie przemocy. 

Procedura „Niebieskie Karty” służy przede wszystkim:

• zapewnieniu bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej,
• koordynacji działań różnych instytucji zobowiązanych do reagowania na przemoc.

Obejmuje ona:

• osoby doznające przemocy,
• osoby stosujące przemoc (wyłącznie osoby pełnoletnie).
   

Jak rozpoczyna się procedura?

Procedura zostaje wszczęta poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” w przypadku:

• podejrzenia przemocy,
• zgłoszenia przez świadka.
   

Dokument trafia do Zespołu Interdyscyplinarnego.

Procedurę mogą rozpocząć m.in.:

• policjant,
• pracownik socjalny,
• nauczyciel lub pedagog,
• pracownik ochrony zdrowia,
• asystent rodziny,
• przedstawiciel komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych

Etapy procedury

Etap I – interwencja

Pierwszy kontakt może nastąpić np. podczas:

• interwencji Policji,
• wizyty u lekarza,
• rozmowy w szkole lub ośrodku pomocy

W trakcie tego etapu:

• podejmowane są działania zapewniające bezpieczeństwo osoby/osób doznających przemocy,
• wypełniany jest formularz „Niebieska Karta – A”,
• osoba pokrzywdzona otrzymuje informacje o dostępnej pomocy („Niebieska Karta – B”).

Rozmowy odbywają się w bezpiecznych warunkach, z poszanowaniem godności i prywatności.

Etap II – pomoc i plan działania

Osoba doznająca przemocy zapraszana jest na spotkanie grupy diagnostyczno-pomocowej.

Grupa:

• analizuje sytuację,
• udziela wsparcia,
• opracowuje indywidualny plan pomocy,
• podejmuje działania wobec osoby stosującej przemoc.

W skład grupy diagnostyczno-pomocowej wchodzą przedstawiciele m.in.:

• pomocy społecznej,
• Policji,
• oświaty,
• ochrony zdrowia,
• komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Jakie działania są podejmowane?

Wobec osoby doznającej przemocy:

• zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcia,
• pomoc psychologiczna, prawna i socjalna,
• możliwość uzyskania schronienia,
• opracowanie indywidualnego planu pomocy.

Wobec osoby stosującej przemoc:

• informowanie o konsekwencjach prawnych,
• motywowanie do zmiany zachowania,
• kierowanie do programów terapeutycznych i korekcyjnych.

Rola instytucji

W procedurę zaangażowane są różne służby, m.in.:

• Policja – zapewnia bezpieczeństwo, podejmuje interwencje,
• pomoc społeczna – diagnozuje sytuację i organizuje wsparcie,
• ochrona zdrowia – udziela pomocy medycznej i dokumentuje obrażenia,
• oświata – rozpoznaje problem, szczególnie wśród dzieci,
• komisja ds. alkoholu – wspiera rodziny z problemem uzależnień.

Ważne informacje medyczne

• Lekarz ma obowiązek wystawić bezpłatne zaświadczenie o obrażeniach.
• Dokument ten może być ważnym dowodem w sprawie.
• W razie podejrzenia przestępstwa personel medyczny zawiadamia odpowiednie służby.
  
  

Zakończenie procedury

Procedura kończy się, gdy:

• przemoc ustała i istnieje przekonanie, że nie będzie kontynuowana,
• uznano brak podstaw do dalszych działań.

Może być prowadzona niezależnie od postępowania karnego lub sądowego.